Alles voor
fruitteelt
en landbouw!
NL | FR
25 Latest Articles

Niets zo eenvoudig als teeltvrije meter langs elke beek

In zijn voorwoord in Drietand staat Hendrik Vandamme, voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat, stil bij de bijsturing van regels die landbouwers best onder de knie hebben voor de veldwerkzaamheden losbarsten. “Het meeste zorgen baart ons de 1-meter-teeltvrije strook langs waterlopen, een regel die een massa reacties uitlokt en pas heel laat bekendgemaakt werd.” Vandamme laat uitschijnen dat de regel – die niet nieuw is maar al 15 jaar in het decreet Integraal Waterbeleid staat – complex is, maar eigenlijk blinkt de overheid hier uit in eenvoud. In gans Vlaanderen en langs alle oppervlaktewaterlichamen blijf je bij het ploegen en zaaien best een meter van de bovenste rand van de talud.

Het vijfde mestactieprogramma zorgde tot dusver niet voor de verhoopte verbetering van de waterkwaliteit zodat minister Joke Schauvliege proactief een extra maatregel heeft genomen. Ze gaf de toezichthouders van de Mestbank de opdracht om de teeltvrije zone van één meter langs waterlopen af te dwingen door terreincontroles. Eigenlijk is er niets nieuw onder de zon want het decreet Integraal Waterbeleid bepaalt al 15 jaar dat er geen bodembewerkingen mogen plaatsvinden tot op 1 meter afstand vanaf de bovenste rand van het talud van alle oppervlaktewaterlichamen.

Samen met het verbod op het gebruik van bestrijdingsmiddelen en het verbod op het gebruik van meststoffen ontstaat er een 1 meter brede strook die geen teelt kan voortbrengen. In de praktijk is die teeltvrije zone nog niet langs alle waterlopen aanwezig omdat landbouwers dure grond maximaal willen benutten en dus ploegen tot het randje. Een andere mogelijke verklaring is dat ze geen raad weten met de onkruidbestrijding op de eerste meter van hun perceel wanneer er daar geen teelt groeit. Niet voor niets gaf de Mestbank samen met de aankondiging dat de teeltvrije zone voortaan gehandhaafd zal worden meteen ook een aantal tips om die smalle strook langs een perceel onkruidvrij te houden.

Voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat Hendrik Vandamme geeft in Drietand toe dat de teeltvrije zone niet nieuw is, “maar de regel werd slechts zeer sporadisch nagekeken”. Hij lijkt moeite te hebben met de manier waarop het nu afgedwongen wordt. “Er is veel onzekerheid over wat waar nu wel of niet moet”, aldus Vandamme, “en de wintergranen waren reeds ingezaaid op het ogenblik van de beslissing.” Omwille van de “zeer laattijdige communicatie” hoopt hij dat de toezichthouders van de Mestbank zich pragmatisch zullen opstellen. Vandamme ziet nog meer problemen opdoemen: landbouwers die de ingekleurde waterlopen zelf niet kunnen verifiëren omdat ze beroep doen op een adviseur om het e-loket te consulteren, loonwerkers en seizoenpachters die misschien niet weten waar de teeltvrije strook van toepassing is, enz.

We brengen de bezorgdheden van het Algemeen Boerensyndicaat onder de aandacht van de dienst Handhaving van de Vlaamse Landmaatschappij. Vanaf volgende week gaan hun toezichthouders het terrein op. Landbouwers die op hun twee oren willen slapen, passen de vuistregel van een 1 meter brede teeltvrije zone best langs elk oppervlaktewaterlichaam toe. Dat wil zeggen één meter afstand houden van de bovenste rand van de talud van een rivier of beek maar evengoed langs een kleine gracht of poel. Wie niet ploegt en zaait tot tegen de gracht komt ook niet in de verleiding om er de kantjes af te rijden bij het bemesten en spuiten. Vooral daar is het minister Schauvliege om te doen in het licht van de waterkwaliteit.

Langs geklasseerde waterlopen moet weliswaar nog steeds een 5 meter brede (of 10 meter in VEN-gebied en langs steile hellingen) bemestingsvrije zone aangehouden worden. In verband met de 1 meter brede teeltvrije zone krijgen landbouwers het advies om binnenkort hun nieuwe verzamelaanvraag te raadplegen via het e-loket van het Departement Landbouw en Visserij. Waarom is dat nodig als het toch geldt voor alle oppervlaktewaterlichamen? “Het overal gaan handhaven, ook langs de kleinste grachten, is in de praktijk niet werkbaar zodat een referentiekaart beschikbaar wordt gesteld van de waterlopen waar het zeker belangrijk is dat die ene meter gerespecteerd wordt”, vertelt Robin Bedert van de VLM-dienst Handhaving.

Op het e-loket zullen alle geklasseerde (blauw) en niet geklasseerde waterlopen (paars) ingekleurd zijn, evenals alle poelen en een extra circa 500 kilometer aan waterlopen die je niet terugvindt in de Vlaamse Hydrografische Atlas (VHA). Grachten die het afvalwater van woningen afvoeren, behoren soms wel en soms niet tot het VHA-netwerk. Wie zekerheid wil, kijkt dus op het e-loket of houdt overal één meter afstand. De nodige afstand bewaren getuigt volgens de Vlaamse Landmaatschappij van gezond boerenverstand. De provincie West-Vlaanderen deed met de oproep ‘bluuft e bike van de beke’ drie jaar geleden reeds zijn best om daar de normale gang van zaken van te maken.

De opmerking van Vandamme dat de wintergranen grotendeels gezaaid waren toen de communicatie rond de teeltvrije strook eind oktober gebeurde, is terecht. “Daarom zullen we daar bij terreincontroles pragmatisch mee omgaan. We spreken landbouwers die de 1 meter teeltvrije zone nog niet toepassen daarop aan en we vragen hen om er na de graanoogst rekening mee te houden”, aldus Bedert. Landbouwers zullen niet verplicht worden om de meter graan langs de beek of gracht te vernietigen.

Met de voorjaarsteelten wil men het ook niet zover laten komen. “We starten begin februari al met de controles zodat we landbouwers reeds bij het bemesten en bij de grondbewerking kunnen informeren en waarschuwen. Wie desondanks bieten of maïs zaait tot tegen de gracht krijgt wel een proces-verbaal. Zondigt een landbouwer bij inzaai zonder dat hij voordien een waarschuwing ontving, dan gaan we dat niet van de eerste keer verbaliseren. Iedereen krijgt met andere woorden een kans om de regel onder de knie te krijgen.” Voor seizoenspacht en veldwerk dat in loonwerk gebeurt gelden dezelfde regels, dus verifieert de tractorbestuurder ofwel de inkleuring van de waterloop bij de landbouwer of houdt hij veiligheidshalve een meter afstand langs elk oppervlaktewaterlichaam.

“Een meter is een meter, dat lijkt eenvoudig maar zo ervaren onze leden-landbouwers het niet”, reageert Mark Wulfrancke, beleidsmedewerker van het Algemeen Boerensyndicaat. “Om te beginnen heeft de Vlaamse overheid laat en rommelig gecommuniceerd. Bovendien getuigt het van weinig bestuurskunde om een 15 jaar oude regel eerst te laten vervagen om hem dan plots te handhaven. We vragen ons af hoe dat op het terrein in zijn werk zal gaan. Gaan de toezichthouders van de Mestbank er hun lintmeter naast leggen? Zullen ze optreden wanneer er zich een beek slingert doorheen het perceel en de teeltvrije strook daardoor meestal maar niet over de volledige lengte 1 meter breed is? Waar begint men te meten als de talud van de gracht afgebrokkeld is? Wat gaat er gebeuren met grachten die aangeduid staan op de kaart maar in werkelijkheid al een tijd lang niet meer bestaan? Nu eens horen we dat de teeltvrije zone voor elke gracht geldt, dan weer niet. De communicatie daarrond kan echt wel beter. Daarom vragen we dit jaar niet verbaliserend op te treden.”

HERMOO Belgium NV
Brustem Industriepark, Lichtenberglaan 2045, B-3800 Sint-Truiden - KBO 0416.685.868 - RPR Antwerpen, afdeling Hasselt - e-mail: hermoo@hermoo.be, tel. 011 68 68 66  |  Disclaimer | Privacy verklaring  | Verkoopsvoorwaarden
Aanmelden © 2017 Hermoo